السيد مرتضى العسكري ( مترجم : زنجانى ، سردارنيا )
694
عبد الله بن سبأ وأساطير أخرى ( عبد الله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى ) ( فارسى )
وامّا مؤلّفان كتب ملل و فِرق مذهبى آنان نيز در تكثير عدد مذاهب و فرقههاى اسلامى با هم مسابقه گذاشته ، و در ازدياد و بيشتر نشان دادن گروههاى مختلف از همديگر پيشى مىگيرند . و در اسلام فرقهها و گروههاى گوناگونى مىتراشندو نامگذارى مىكنند تا از اين راه ، نوآورى داشته باشند و در كشف مذاهب تازهاى ، گوى سبقت از ديگران بربايند . و روى همين انگيزه ، فرقههاى مجهول و ناشناخته و احياناً فرقههاى موهوم و ناموجودى را در كتابهاى خود مىآورند مانند : ناووسيه ، طياره ، ممطوره ، سبئيه ، غرابيه ، معلوميه و مجهوليه و امثال آنها . سپس اين نويسندگان در بارهء آراء و عقايد اين فرقهها و گروههاى ناشناخته و يا ساخته شده ، شرح و بسطى دادهاند . و هر مؤلّفى خواسته است در اين مورد نسبت به مؤلّفين ديگر تفوق علمى و ضرب دست بيشترى نشان بدهد ، هر چه توانسته است مطالب جالبتر و عقايد عجيبترى را بر اين گروههاى شناخته شده نسبت داده است . اين مؤلّفين و نويسندگان ، در اين خودنمايى و فضلفروشى ، و در نوشتن مطالب غير واقعى و در نسبت دادن عقايد باطل و گوناگون بر مسلمانان كه هيچ واقعيت و حقيقتى نداشته ، جنايت بزرگى مرتكب گرديدهاند . و اگر چنانچه روزى بنا باشد كه ما در بارهء فرق مختلف اسلامى كتابى بنويسيم مىتوانيم فرقهء ديگرى به نام « مبتكريه » را نيز بر گروههاى نامبرده اضافه كنيم . و آن گاه اين فرقه را بدين گونه معرّفى كنيم كه : « مبتكريه » در اسلام ، همان گروه صاحبان ملل و نحل و نويسندگان كتب آراء و عقايد هستند كه كارشان فرقهتراشى براى مسلمانان و « مبتكريه » از آن راه به ايشان گفته مىشود كه ابتكار فرقهتراشى را در اسلام دارند ، و فرقههايى را كه مىسازند به نامهاى عجيب و غريبى نامگذارى مىكنند ، سپس عقايد موهوم و خرافى براى فرقههاى ساخته شده معرفى مىكنند . و بهترين دليل و گوياترين شاهد بر اين ادّعا ، همان مطالبى است كه در فصول و ابواب مختلف « ملل و نحل » شهرستانى و « الفرق بى الفرق » بغدادى و « الفصل » ابن حزم